สัมมนาอุตสาหกรรมโฟโตวอลเทอิก: กำลังติดตั้งลดฮวบบีบให้ปรับตัว การผสานโซลาร์กับกักเก็บและพลังประมวลผล AI กลายเป็นขั้วการเติบโตใหม่

นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เปิดเผยผ่านรายการ “คุยกับ ครม.อนุทิน” ถึงทิศทางการปฏิรูปโครงสร้างพลังงานของประเทศผ่านแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า หรือ PDP ฉบับใหม่ ภายใต้หลักสำคัญ 3 ด้าน คือ สะอาด มั่นคง และเป็นธรรม โดยหนึ่งในนโยบายสำคัญคือการผลักดันโครงการโซลาร์ภาคประชาชน กำลังผลิตรวม 10,000 เมกะวัตต์ ซึ่งกันกำลังผลิตส่วนนี้ไว้สำหรับประชาชน พร้อมกำหนดขนาดติดตั้งประมาณ 5 กิโลวัตต์ต่อครัวเรือน เพื่อไม่ให้กำลังผลิตกระจุกตัวอยู่เฉพาะผู้ประกอบการรายใหญ่ และเปิดโอกาสให้ประชาชนผลิตไฟฟ้าใช้เองแล้วขายส่วนเกินคืนเข้าสู่ระบบเพื่อหักลดค่าไฟ ด้านเงินทุนติดตั้งระบบโซลาร์ซึ่งมีต้นทุนประมาณ 140,000 บาทต่อระบบ กระทรวงพลังงานเสนอแนวทางช่วยเงินดาวน์ 50,000 บาท เหลือภาระประมาณ 90,000 บาท และเปิดช่องให้ขอสินเชื่อจากสถาบันการเงินได้ สำหรับภาคอุตสาหกรรม รัฐบาลเดินหน้าเปิดตลาดซื้อขายไฟฟ้าพลังงานสะอาดโดยตรง หรือ Direct PPA ให้ครอบคลุมมากขึ้น โดย กพช. ได้เห็นชอบแนวทางปลดล็อก Direct PPA ให้ครอบคลุมทั้ง Data Center และภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการใช้ไฟฟ้าสะอาดแล้ว ส่วนมาตรการลดภาระค่าไฟฟ้าภาคครัวเรือน รัฐบาลปรับโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าโดยแยกต้นทุนค่าไฟฟ้าสาธารณะออกจากบิลผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วไป พร้อมใช้อัตราค่าไฟแบบก้าวหน้า ซึ่งการใช้ไฟฟ้า 200 หน่วยแรกคิดค่าพลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 3 บาทต่อหน่วย ตั้งแต่รอบบิลเดือนกันยายน 2569 เป็นต้นไป ขณะที่ PDP ฉบับใหม่จะเปิดทางให้ศึกษาพลังงานและเทคโนโลยีทางเลือกเพิ่มเติม ทั้งไฮโดรเจน พลังงานความร้อนใต้พิภพ เซลล์เชื้อเพลิง รวมถึงโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ SMR เพื่อเตรียมความพร้อมด้านหลักเกณฑ์ ความปลอดภัย และโครงสร้างพื้นฐานรองรับเทคโนโลยีในอนาคต

นักกลยุทธ์ตลาดหุ้นและตลาดอนุพันธ์ สายงานวิจัย บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด หรือ InnovestX ระบุว่า ความพยายามผลักดันให้ไทยเป็นศูนย์กลางดาต้าเซ็นเตอร์ของภูมิภาคเริ่มเป็นรูปเป็นร่างมากขึ้น หลังการประชุมคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์นัดแรกมีมติเร่งบูรณาการข้อมูลและข้อกฎหมายแบบเบ็ดเสร็จ หรือ Single Dashboard เพื่อวางกรอบยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมให้ชัดเจนภายใน 1 เดือน โดยกำหนดเกณฑ์ให้ดาต้าเซ็นเตอร์ที่ใช้ไฟฟ้าเกินกว่า 2 MW เป็นกิจการประเภทอุตสาหกรรม พร้อมกำหนดอัตราค่าใช้ประโยชน์ทรัพยากรให้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริงทั้งทางตรงและทางอ้อม และกำหนดเงื่อนไขพลังงานที่เข้มงวดเพื่อสนับสนุน Green Data Center ทั้งการแยกประเภทอัตราค่าไฟฟ้าเฉพาะกลุ่ม การบังคับใช้สัดส่วนพลังงานสะอาดไม่ต่ำกว่า 60% เพื่อตอบโจทย์ Net Zero และการคุมเข้มมาตรฐานระบบสำรองไฟ พร้อมจัดตั้งคณะอนุกรรมการ 4 ชุด ครอบคลุมด้านเศรษฐกิจ โครงสร้างพื้นฐาน พื้นที่และอาคาร และสิ่งแวดล้อม เพื่อจัดทำมาตรฐานทางเทคนิค และเตรียมใช้มาตรการเด็ดขาดระงับการจัดสรรน้ำและไฟฟ้าสำหรับโครงการที่ยังไม่ก่อสร้างหากไม่ผ่านเกณฑ์ InnovestX ประเมินว่านโยบายที่ชัดเจนขึ้นนี้จะสร้างแรงกระเพื่อมเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญต่อ 2 กลุ่มอุตสาหกรรมหลัก คือ กลุ่มพลังงานสะอาด ซึ่งข้อบังคับการใช้พลังงานสะอาดขั้นต่ำ 60% จะเปลี่ยนภาพจากทางเลือกเป็นความจำเป็น กระตุ้นความต้องการจริงอย่างก้าวกระโดด และกลุ่มนิคมอุตสาหกรรม ซึ่งการจัดดาต้าเซ็นเตอร์เป็นกิจการอุตสาหกรรมจะทำให้เม็ดเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศหรือ FDI ไหลเข้าสู่นิคมฯ ชั้นนำที่มีความพร้อมด้านโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะหรือ Smart Grid และการจัดการสิ่งแวดล้อม ทิ้งห่างนิคมฯ ที่พึ่งพาพลังงานฟอสซิล ดังนั้นกลยุทธ์ลงทุนจึงแนะนำ Selective Buy โดยเน้นสะสมหุ้นกลุ่มผู้นำใน 2 กลุ่มอุตสาหกรรมหลัก ได้แก่ กลุ่มนิคมอุตสาหกรรมที่เน้นบริษัทมีโครงข่ายไฟฟ้าระดับ Smart Grid ที่เสถียรพอสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ระดับ Tier 3-4 มีการร่วมทุนกับบริษัทเทคโนโลยีข้ามชาติ และมีระบบบริหารจัดการน้ำหมุนเวียนของตนเอง คือ AMATA และ WHA ขณะที่กลุ่มพลังงานสะอาดเน้นบริษัทที่มีความคืบหน้าในการทำสัญญาซื้อขายไฟฟ้าทางตรงหรือ Direct PPA กับกลุ่ม Hyperscaler ระดับโลก มีคะแนน ESG และ Green Certificate สูง และมีการลงทุนเทคโนโลยีระบบกักเก็บพลังงานหรือ BESS เพื่อรักษาความเสถียรของไฟฟ้าที่ส่งให้ดาต้าเซ็นเตอร์ ได้แก่ GULF GPSC BGRIM รวมทั้งผู้รับจ้างวางระบบสายส่งไฟฟ้าแรงสูงอย่าง GUNKUL