เมษายน 2025 จีนสั่งคุมการส่งออกแร่หายากหนัก 7 ชนิดในชั่วข้ามคืน แล้วโรงงานแม่เหล็ก มอเตอร์ EV และสายการผลิตอาวุธทั่วโลกก็เริ่มสะดุด — ไม่ใช่เพราะโลกไม่มีแร่ แต่เพราะมี “ขั้นเดียว” ที่แทบทุกคนต้องพึ่งจีน นั่นคือขั้นแยกหัวแร่ที่ผสมกันมั่วออกเป็นออกไซด์รายธาตุที่บริสุทธิ์ แล้วถลุงออกไซด์นั้นให้กลายเป็นโลหะพร้อมใช้ นี่คือคอขวดที่ลึกที่สุดของแร่หายาก — งานเคมีที่สกปรก แพง และลอกเลียนยาก จนจีนคุมการแยกไว้ราว 90% และคุมการแยกแร่หายากหนักเกือบ 99% เรื่องนี้คือเรื่องของถังเคมีหลายร้อยใบ ไม่ใช่หลุมเหมือง